Czy mamy kryzys kadrowy w Policji?

Dzięki danym otrzymanym w trybie dostępu do informacji publicznej przedstawiamy stan kadrowy Policji na dzień 1 marca 2023 roku.

Na dzień 1 marca 2023 roku wakat w Policji wynosi 12943 (12,08% stanu etatowego), a po odjęciu rezerwy kadrowej KGP na poziomie 1426 wynosi faktycznie 11517.

Stan etatowy Policji to 107 109. 

Rezerwa kadrowa KGP to wakaty, które zostaną przypisane do jednostek w kolejnych latach. Obecnie stanowią one rezerwę finansową do łatania budżetu Policji.

Wakat w Wielkopolsce to obecnie 710 tj. wzrósł w porównaniu z 2022 rokiem o ponad 85%! Najwięcej policjantów brakuje w KSP tj. 1913 tj. prawie 20 % stanu etatowego.

W 2023 roku ze służby w Policji odeszło już 6552 funkcjonariuszy, a przyjęto 772. A to dopiero 3 miesiące. W całym 2022 roku do służby przyjęto 5169 osób, natomiast odeszło 4726 funkcjonariuszy.

Najtrudniejsza sytuacja jeżeli chodzi o liczbę wakatów panuje w:

KSP Warszawa – 1 912 – 19,11%,

województwo łódzkie – 791 – 12,15%,

województwo śląskie – 1407 –11,20%,

województwo dolnośląskie – 878 – 11,12%,

województwo zachodniopomorskie – 498 – 10,28%,

województwo lubuskie – 270 – 9,76%,

województwo pomorskie – 572 – 9,67%,

województwo małopolskie – 723 – 8,94%,

województwo wielkopolskie – 710 – 8,42 %,

województwo świętokrzyskie – 260 – 8,31%

województwo warmińsko – mazurskie – 299 – 8,03%,

CPKP – 69 – 28,63%,

SP w Pile – 28 – 20,29%,

CBZC – 415 – 51,88% – nowo tworzone biuro!

CLKP – 23 – 18,11%

CBŚP – 351 – 17,09

Jeżeli chodzi o staż służby to wygląda to następująco:

poniżej 3 lat – 14 593,

3 -10 lat – 25 361,

11-15 lat – 19 525,

16 -20 lat – 17 900,

21- 30 lat – 14 429,

powyżej 30 lat – 2376

Wiek funkcjonariuszy przedstawia się następująco:

poniżej 25 lat – 7 166,

25 – 30 lat – 12 071,

31 – 40 lat – 37 042,

41 – 50 lat – 31 831,

powyżej 50 lat – 6 124

Wykształcenie:

wyższe – 55 605,

policealne – 2 414,

średnie – 36 147,

zawodowe i podstawowe – 18

Kobiety w Policji:

służby kryminalne – 6 962,

służba prewencyjna – 9 851,

służba wspomagająca – 1 210,

służba kontrterrorystyczna – 13

Stan zatrudnienia:

oficerów – 12 755,

aspirantów – 44 753,

podoficerów – 22 891,

szeregowych – 13 767

Stan zatrudnienia wg służb:

służby kryminalne – 31 235, w tym kierownictwo 1 614,

służby prewencyjne – 58 385,

służby kontrterrorystyczne – 806,

służby wspomagające – 3 714

WNIOSKI

1. Od 12 lat nie było tak kryzysowej sytuacji kadrowej w Policji. Praktycznie obecnie wygląda na to, że 3 w trzech garnizonach /np. Gorzów Wielkopolski, Szczecin i Olsztyn/ nie ma żadnego policjanta – wakat 11517 tysięcy. Oprócz tego nie można zapominać, że z powodu absencji chorobowej, szkoleń i urlopów codziennie w służbie na pierwszej linii nie uczestniczy prawie 20% funkcjonariuszy. Podsumowując codziennie w służbie nie uczestniczy ponad 30% zatrudnionych funkcjonariuszy. Powoduje to frustrację z powodu obciążenia dodatkowymi obowiązkami, co w konsekwencji nie tworzy dobrej atmosfery służby, która jest podstawą jej efektywności.

2. Braki kadrowe w dużych aglomeracjach miejskich w Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Krakowie, Gdańsku, Katowicach oraz Wrocławiu to stała i niepokojąca tendencja, która musi być zahamowana dla dobra bezpieczeństwa wewnętrznego.

3. Środki wakatowe powinny trafić do dyspozycji KSP/KWP proporcjonalnie do liczby wakatów, aby motywować funkcjonariuszy np. w w formie dodatków służbowych oraz nagród motywacyjnych do efektywnej służby wykonywanej w zastępstwie wakujących stanowisk.

4. Służby kadrowe mimo wielu akcji promujących zawód policjanta nie są w stanie zachęcić do służby wielu młodych ludzi. Nie tak dawno chętnych do służby na 1 etat było 12 osób, dzisiaj niecałe 2 osoby. Powstaje pytanie jak można wyłonić wartościowych kandydatów z tak niedużej grupy chętnych?. Teraz wiadomo dlaczego m.in. ograniczono kryteria przyjęcia np. poprzez rezygnację z testu wiedzy ogólnej, co jest ewidentnym błędem. Mimo ryzyka przyjęcia do służby mniejszej ilości funkcjonariuszy kryteria naboru powinny być bardzo wysokie, a dzieje się odwrotnie. Policjant to szczególny zawód, którego predyspozycje psycho – fizyczne powinny być bardzo wysokie i niekwestionowane przez opinię publiczną.

5. Niepokojący jest fakt, że do służby aspirują osoby z rocznika 70 i 80, co może prowadzić do wniosku, że zakładają one służbę “na przetrwanie” bo trudno sobie wyobrazić, że będą oni chcieli służyć do 60 roku życia i więcej, aby otrzymać emeryturę po 25 latach służby.

6. Sytuacja w KSP wymaga wyjątkowych rozwiązań na poziomie ustawowym, bo trudno sobie wyobrazić, że uda się w Warszawie przyjąć w najbliższych latach do służby co najmniej ponad 1 tysiąc funkcjonariuszy przy wakacie prawie sięgającym prawie 2 tysiące.

7. Jeszcze w tym roku należy przyjąć przepisy wprowadzające tzw. dodatek progresywny, aby powstrzymać odejścia ze służby funkcjonariuszy ze stażem w przedziale 10-20 lat, których ze służby odchodzi najwięcej. Jak pokazują dane ze służby odchodzą również policjanci, którzy mają mniej niż 10 lat służby. Jak widać przyjęte ostatnio rozwiązania ustawowe np. dodatek stażowy 15+ oraz waloryzacja na poziomie 9,36% nie przyniosły oczekiwanego skutku, ale można sobie wyobrazić co by się stało gdyby ich nie wprowadzono w życie.

8. W naszej formacji służy już ponad 18 tysięcy kobiet, co powoduje, że stajemy się jako formacja bardziej pluralistyczna oraz otwarta. Z drugiej jednak strony wypalenie zawodowe u policjantek następuje częściej, co pokazują badania m.in. z 2018 roku /Wypalenie zawodowe dotyczy zarówno kobiet jak i mężczyzn, jednak częściej dosięga ono kobiet niż mężczyzn, na co wskazują badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Montrealu. Eksperci wskazują, że jednym z powodów większego wypalenia zawodowego u kobiet są możliwości awansu. Kobiety wypalają się szybciej, ze względu na charakter ich pracy” – powiedziała ekspert w dziedzinie zdrowia publicznego, dr Nancy Beauregard, autorka badania. Dodaje, że wiele kobiet zajmuje stanowiska, które oferują niewielką swobodę w podejmowaniu decyzji. Takie zjawisko rzadziej dotyczy mężczyzn. To oznacza, że ich praca zapewnia im niski poziom autorytetu i uprawnień decyzyjnych oraz wykorzystanie niewielkiego potencjału i umiejętności. Badanie ujawniło również, że wraz z brakiem wystarczającej władzy w pracy, niską samooceną, trudnościami w równoważeniu pracy i życia rodzinnego, narasta poziom wypalenia zawodowego u kobiet/ i musimy o tym jako formacja pamiętać tworząc jak najlepsze w miarę możliwości komfortowe warunki służby w naszej formacji. Patrząc na niedoszacowanie Policji na poziomie ponad 1 mld zł bez jego pilnego urealnienia nie nastąpi poprawa tych warunków. Dlatego NSZZ P w dniu 16 marca br. skierował do Ministra stosowny wniosek w sprawie urealnienia budżetu licząc, że zostanie pozytywnie rozpatrzony dla dobra bezpieczeństwa, formacji oraz jej funkcjonariuszy.

9. Istnieje bardzo poważne ryzyko, że w związku z zapowiadaną w br. przez Premiera RP tzw. 13 i 14 emeryturą wielu funkcjonariuszy zdecyduje się w 2 połowie roku na odejście ze służby. W poprzednich latach w zasadzie większość odejść była w 1 kwartale roku, obecnie funkcjonariusze decydują się na odejście również poza tym okresem.

Biuro Prasowe ZG NSZZ Policjantów